توضیحات
نحوه پیگیری و ضمانت اجراهای گزارش های کمیسیون اصل 90
فهرست مطالب
عنوان صفحه
مقدمه 2
الف: تعریف و بیان مسأله تحقیق 2
ب: پیشینه علمی و ضرورت انجام پژوهش 5
ج:پرسش های پژوهش 7
د: فرضیه پژوهش 7
ه: اهداف پژوهش 8
و: روش پژوهش 8
ز: سازماندهی پژوهش 9
ی: محدوده زمانی و مکانی 9
فصل نخست: چارچوب نظری و مفهومی پژوهش 11
مبحث نخست: تعریف نظارت، جایگاه و ضرورت وجودی نهادهای نظارتی 11
گفتار نخست : تعریف نظارت 12
گفتار دوم : فلسفه وجودی نظارت 16
گفتار سوم : اهمیت و جایگاه نظارت 18
مبحث دوم : انواع نظارت 22
گفتار نخست: نظارت سیاسی 22
گفتار دوم : نظارت قضایی و حقوقی 27
بند نخست: نظارت قضایی 27
بند دوم: نظارت حقوقی 30
گفتار سوم: نظارت اداری 34
بند نخست: راههای کنترل اداری 35
بند دوم: اهداف کنترل اداری 36
بند سوم: شاخص های نظارت اداری 37
گفتار چهارم: نظارت از طریق کمیسیون اصل نود..........................................................................39
مبحث سوم: کلیات مفهومی و اقسام فساد 44
گفتار نخست : تعریف فساد 44
گفتار دوم : اقسام فساد 46
بند نخست : تقسیم بندی فساد از حیث درجه و ماهیت 46
بند دوم: تقسیم بندی فساد از حیث میزان و دفعه 48
گفتار سوم: نقش نهادهای نظارتی در ارتباط با فساد 50
بند نخست: حوزه نظارت و بازرسی نهادهای فراقضایی 50
بند دوم: تاثیر نهادهای نظارتی بر کاهش فساد 52
فصل دوم: ساختار تشکیلاتی و حقوقی کمیسیون اصل نود و نهادهای بازرسی فراقضایی مدرن (آمبودزمان) 55
مبحث نخست : مبانی قانونی و صلاحیتهای کمیسیون اصل نود 56
گفتار نخست : مبانی قانونی کمیسیون اصل نود 57
گفتار دوم : اعتبار و جایگاه کمیسیون اصل نود در ایران 58
مبحث دوم : صلاحیت ، رویه و تشکیلات کمیسیون اصل نود 59
گفتار نخست : چگونگی رسیدگی کمیسیون اصل نود به شکایات 60
گفتار دوم : گستره نظارت کمیسیون اصل نود 61
گفتار سوم : بررسی ابهام عبارت «طرز کار» در اصل نود قانون اساسی 62
بند نخست: ادله شمول عبارت «طرز کار» به امور کلی و سیاست های کلان 64
بند دوم: ادله شمول عبارت «طرز کار» به امور جزیی 65
گفتار چهارم: تشکیلات کمیسیون اصل نود 67
بند نخست: از ابتدای تشکیل مجلس شورای اسلامی تا سال 1365 68
بند دوم: از زمان تصویب قانون نحوه اجرای اصل نود قانون اساسی 69
مبحث سوم: آمبودزمان و میزان همپوشانی نهادهای نظارتی فراقضایی مندرج در قانون اساسی 71
گفتار نخست : تاریخچه آمبودزمان، اهمیت و نقش آن در حمایت از حقوق شهروندان 71
بند نخست:تاریخچه آمبودزمان 71
بند دوم: تعریف و اهمیت نهاد آمبودزمان 74
بند سوم: نقش آمبودزمان ها در حمایت از حقوق شهروندان 77
گفتاردوم: رسیدگی فراقضایی و ضمانت اجرای نهاد آمبودزمان 79
بند نخست : رسیدگی به شکایات به روش فراقضایی 81
بند دوم: رسیدگی خود جوش 82
بند سوم : اشتراکات آمبودزمان ها 84
گفتار سوم: بررسی وجوه اشتراک نهاد آمبودزمان و کمیسیون اصل نود قانون اساسی 87
فصل سوم: ضمانت های اجرایی و جایگاه مبارزه با فساد در ساز و کارهای کمیسیون اصل نود و نقش قوانین و مقررات در کاهش فساد 91
مبحث نخست: کارکردهای کمیسیون اصل نود در ارتباط با فساد و بررسی نمونه هایی از گزارشهای کمیسیون در رابطه با مفاسد اقتصادی 92
گفتار نخست: ورود کمیسیون اصل نود به پیگیری پرونده های مفاسد اقتصادی پیرو فرمان رهبری 92
گفتار دوم: بررسی نمونه هایی از گزارش های کمیسیون اصل نود به مجلس و دیوان عدالت اداری 95
مبحث دوم: ضمانت های اجرایی ، محدودیت های کمیسیون اصل نود و بررسی طرح اصلاح ساختار کمیسیون اصل نود قانون اساسی 104
گفتار نخست: ضمانت های اجرایی تصمیمات کمیسیون اصل نود قانون اساسی 105
بند نخست: ضمانت های اجرایی موجود در قوانین برای کمیسیون اصل نود قانون اساسی 107
بند دوم: دلایل اثرگذاری فزونتر ضمانت های اجرایی معنوی کمیسیون اصل نود قانون اساسی 109
گفتار دوم: محدودیت های کمیسیون اصل نود و بررسی حقوقی طرح اصلاح ساختار کمیسیون اصل نود قانون اساسی 110
بند نخست: محدودیت های عملکردی کمیسیون اصل نود قانون اساسی 111
بند دوم: بررسی طرح اصلاح ساختار کمیسیون اصل نود قانون اساسی 112
مبحث سوم: بررسی فساد از منظر کاستی ها در قوانین و مقررات 115
گفتار نخست : تاثیر شکلی قوانین بر میزان فساد 116
بند نخست : صراحت قانون و قابلیت اجرایی آن 116
بند دوم: ضمانت اجراهای قوانین و سهولت دسترسی به آنها 118
گفتار دوم : تاثیر محتوای حقوقی قوانین بر افزایش یا کاهش فساد در جامعه 120
بند نخست: افزایش هزینه گرایش به فساد 121
بند دوم: کاهش نقش دخالت دولت 122
گفتار سوم : نقش مقررات اخلاقی شغلی در کاهش فساد اداری و مالی 125
مبحث چهارم: تاثیر قوه قانونگذار در مبارزه با فساد 127
گفتار نخست: احتراز از تورم قوانین و ایجاد واکنش موثر در ارتباط با فساد 128
گفتار دوم: تصویب قوانین کارامد 130
گفتار سوم: برقراری نهادهای مستقل مبارزه با فساد 132
نتیجه گیری: 136
منابع و مواخذ 139
مقدمه
الف: تعریف و بیان مسأله تحقیق
بحث نظارت و بازرسی یکی از مهمترین بحث ها در حقوق عمومی و بالاخص حقوق اداری محسوب می شود، زیرا با انجام بازرسی و نظارت اداری موثر از طریق نهادهای صالح و قانونی می توان نتایج ارزشمندی را در نظام اداری مشاهده نمود. از این رو دولتهای گوناگون در ایجاد نهادهای نظارتی و اعطای اختیار کافی به آنها در راستای تحقق در نظارت و دستیابی به سلامت اداری و اقتصادی سعی جدی داشته اند. اصل نود قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را شاید بتوان صریح ترین اصل قانونی در تبیین جایگاه نظارتی مجلس شورای اسلامی و گام مهمی در جهت پاسخگو کردن نهادهای حکومتی به مردم دانست. آنجا که تأکید دارد هرکس شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه و یا قوه قضاییه داشته باشد فرد می تواند شکایت خود را کتباً به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس موظف است به این شکایات رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد و در مواردی که شکایت به قوه مجریه و یا قضاییه مربوط است رسیدگی و پاسخ کافی از آنها بخواهد و در مدت متناسب، نتیجه را اعلام نماید و در موردی که مربوط به عموم باشد به اطلاع عامه برساند.